....
توی گیلان یه افسانه ای داریم به اسم چهارشنبه خایین یا چهارشنبه خاتون
توی گیلان مردم خونه تکونی میکنن و خودشونو تا چهارشنبه سوری واسه عید اماده میکنن
شب چهارشنبه سوری چهارشنبه خاتون از چاه بیرون میاد و به تک تک خونه ها سر میزنه
به خونه ای که اماده باشه برکت میده و خونه ای که واسه عید نوروز اماده نباشه رو لعن و نفرین میکنه
این عروسک دستی چهارشنبه خایین هستن
یه افسانه دیگه هم داریم که یکم خنده داره
میگن که چهارشنبه خاتون از سرنوشت همه چیز و همه کس اگاهه و خب چهارشنبه خاتون داخل یه چاه قدیمی زندگی میکنه
میگن اگه بری بالا سر چاه به نیت باخبر شدن از سرنوشتت، سر و گردنتو داخل چاه کنی و سه بار اسم چهارشنبه خاتون رو بگی بهت میگه که موهاشو بکشی و بیاریش بیرون
اگه بکشی موهاشو بهت برکت میده و کارتو راه میندازه ولی اگه اینکارو نکنی... از چاه میاد بیرون یه چک نوش جانت میکنه و دوباره میره تو چاه
زیباست نه؟
چهارشنبه خاتون با اینکار شجاعت افرادو محک میزنه و یادتون باشه اسطوره اب نیستن ایشون
حالا ما گیلکا یه شعر داریم که وقتی از روی اتیش میپریم میخونیمش
"گل گل چهارشنبه به حق پنجشنبه
زردی بُشه سرخی بایه نکبت بُشه دولت بایه
يعنی: ای شعله آتش چهارشنبه، به حق پنج شنبه، زردی و ضعف و بيماری برود و نوبت سرخی و نشاط و خرمي فرا رسد. دوره نکبت و ناکامی به سر آيد و دولت و اقبال روی نمايد.
چهارشنبه سوریتون مبارک